Toneel 'Terug naar Brezjnev': voor wie begaan is met migratie

Pavlina is dertien jaar oud. Ze komt uit Bohemiën: het land waar de geheime politie de baas speelt. Haar vader nam haar ongevraagd mee naar België. Hij kon niets anders doen dan vluchten, want hij was het niet eens met het regime in zijn vaderland. Pavlina ziet het anders. Zij mist haar land, haar school, haar vrienden. Zal ze zich ooit thuis voelen in België? De buurvrouw scheldt haar uit en haar vader drinkt. Gelukkig is er Leon van de dierenwinkel, met wie ze graag in een UFO weg zou vliegen. Schuld, haat, liefde, heimwee en eenzaamheid zijn gevoelens die Pavlina allemaal tegelijk leert kennen. En dat is soms veel voor een jong meisje.

De monoloog is gebaseerd op het leven van regisseur Radomira Dostal, maar dan aangevuld met een aantal theatrale elementen, zoals de drinkende vader. Ze vertelt over haar eigen ervaring als kind: “Het eerste jaar in België heb ik bijna elke nacht gehuild. Ik had het gevoel dat ik mezelf opnieuw moest uitvinden. Emigratie vraagt hoe dan ook een grote aanpassing en gaat gepaard met veel heimwee. Wanneer je je ergens thuis begint te voelen, ebt het gevoel van heimwee langzaam weg. Wat ik wel blijf houden, is het gevoel dat er een stuk van mijn leven is geamputeerd. Je leert ermee leven maar soms verlang ik nog naar dat stukje van mijn leven dat voorgoed is weggegomd. Vreemd is dat.”

De voorstelling zal vooral mensen aanspreken die geïnteresseerd zijn in de problematiek van migratie. Ze is bedoeld voor kinderen vanaf tien jaar, maar volgens mij zal ze een net iets ouder publiek ook net iets meer aanspreken. De aanwezige kinderen leken niet erg veel voeling met het hoofdpersonage te krijgen. Dat lijkt misschien vreemd, omdat het toch gaat om een gevoelig onderwerp en de rol heel sterk wordt gespeeld door Suzanne Grotenhuis. Misschien komt het omdat de emoties grotendeels onder de oppervlakte blijven. Hoewel je continu voelt dat ze onderhuids aanwezig zijn, en je gaandeweg met Pavlina begint mee te leven, grijpt de voorstelling minder aan dan je zou verwachten. Toch blijft Terug naar Brezjnev een aanrader. Het onderwerp boeit, Pavlina wekt de nieuwsgierigheid en houdt de aandacht vast, en Suzanne Grotenhuis spreekt in duidelijk Nederlands. Beginners zullen er nog moeite mee hebben, maar wat meer gevorderde sprekers van het Nederlands zullen het verhaal zonder veel moeite kunnen volgen.

Terug naar Brezjnev speelt nog in HetPaleis in Antwerpen tot 29 maart 2008.