Verkiezingen 2010: twee duidelijke overwinnaars, maar wat nu?

Zowel in Vlaanderen als in Wallonië is er een onbetwistbare overwinnaar van de verkiezingen. In Vlaanderen wordt de N-VA van Bart De Wever de grootste partij, met 27,9 procent van de stemmen. In Wallonië is de overwinning van de socialistische partij (PS) van Elio Di Rupo nog groter: de Waalse socialisten haalden 37,5 procent van de stemmen binnen.

In 2007 was er nog nauwelijks sprake van de N-VA (de Nieuw-Vlaamse Alliantie). De partij was toen erg klein en werd de kartelpartner van CD&V. Het kartel viel uit elkaar tijdens de regeringsonderhandelingen die volgden na de verkiezingen. In 2009 deed de N-VA op eigen houtje mee aan de regionale verkiezingen. De partij haalde uit het niets 13 procent en zetelt nu mee in de Vlaamse regering. Eén jaar later zet de N-VA zijn opmars voort, en hoe: ze wordt de grootste partij van België en krijgt 27 van de 150 beschikbare zetels in de kamer van volksvertegenwoordigers. Iedereen bestempelt de overwinning van N-VA als historisch.

De ruime overwinning van de N-VA heeft natuurlijk tot gevolg dat er ook veel verliezers zijn: CD&V duikt voor het eerst in haar bestaan onder de twintig procent en ook Vlaams Belang, Open Vld en Lijst Dedecker krijgen flinke klappen. Sp.a beperkt de schade (-1,7%) en Groen! gaat licht vooruit. De ecologische partij wint een zetel in het parlement.

Aan de andere kant van de taalgrens heeft de kiezer zich ook heel duidelijk uitgedrukt: in 2007 ging de PS nog gebukt onder de vele schandalen en leed ze een historische nederlaag. Die problemen lijken intussen vergeten, want PS haalt nu 37,5 procent. De liberale MR is het grootste slachtoffer (-10%).

PS en N-VA hebben in hun regio de verkiezingen gewonnen, maar verder hebben ze niets met elkaar gemeen. Integendeel: hun standpunten staan meestal lijnrecht tegenover elkaar. Voor de PS is de herverdeling van de rijkdom de belangrijkste bekommernis, terwijl het programma van N-VA eerder liberaal getint is. Op communautair vlak wil N-VA zo veel mogelijk bevoegdheden en autonomie voor de regio's, terwijl de PS de eenheid van België zo veel als mogelijk wil behouden.

Toch zullen beide partijen moeten onderhandelen over een nieuwe regering. Iedereen vraagt zich af hoe dat kan lukken. Veel landgenoten vrezen dan ook dat de regeringsonderhandelingen eindeloos lang zullen duren, net zoals in 2007. Toch is er ook hoop en die is vooral gebaseerd op het charisma en het politieke talent van de leiders van de twee genoemde overwinnaars. Bart De Wever en Elio Di Rupo hebben verschillende opvattingen en overtuigingen, maar ze lijken wel in staat te zijn om op een vruchtbare manier te onderhandelen. Als ze tot een akkoord willen komen, dan zullen ze in elk geval allebei water bij de wijn moeten doen.

KVK