Zware discussie rond riante ontslagpremie en brugpensioen bij Opel Antwerpen

Bij de herstructurering van de Opelfabriek in Antwerpen hebben de vakbonden op het eerste gezicht een zeer gunstig sociaal akkoord afgedwongen: de arbeiders kunnen al vanaf 50 jaar met brugpensioen en behouden 82 tot 89 procent van hun loon. Wie vrijwillig vertrekt, krijgt een ontslagpremie van 144.000 euro. De vakbonden zijn uiteraard tevreden. Maar de werkgevers vinden een sociaal akkoord zoals dit nefast voor de concurrentiepositie van België in Europa. Ook de politiek en zelfs de arbeiders hebben kritiek op de regeling.

Slecht nieuws voor Opel Antwerpen

In april dit jaar raakte bekend dat op korte termijn meer dan 1000 banen moeten verdwijnen in de fabriek van Opel in Antwerpen. Volgens moederbedrijf General Motors is overcapaciteit de oorzaak van de herstructurering. Eerst werd gezegd dat het nieuwe model van de Opel Astra, net als het vorige, in Antwerpen gebouwd zou worden, maar uiteindelijk koos de directie voor een land waar de lonen lager liggen. Antwerpen krijgt wel een productielijn voor Chevrolet, een ander automerk van de Amerikaanse groep GM. Toch kan die nieuwe productielijn het verlies van banen niet verhinderen: in het voorjaar van 2008 moeten 1681 werknemers bij Opel België afvloeien.

Riante ontslagpremie

Na een lange periode van stakingen en onderhandelingen kwam er begin juli een sociaal akkoord. Elke werknemer die uit eigen beweging vertrekt, krijgt een premie van 144.000 euro. Elke werknemer die ouder is dan 50 jaar kan kiezen voor brugpensioen, met behoud van 82 tot 89 procent van zijn loon. De vakbonden vinden de opstappremie heel normaal: ze compenseert de onzekerheid waarmee de ontslagen werknemers zullen moeten leven. De werkgevers daarentegen vinden de trend om zulke riante opstappremies aan te bieden erg gevaarlijk. Ook bij de herstructurering van Volkswagen Vorst liepen de premies op tot 144.000 euro. Werkgeversorganisaties als Agoria en VBO waarschuwen dat investeerders België zullen mijden als dergelijke ontslagpremies hier de norm worden. Bovendien is het oneerlijk, vinden ze, want een KMO kan dit nooit betalen. Bij de toeleveranciers van Opel Antwerpen bijvoorbeeld, zullen de ontslagen werknemers het met een veel kleinere afscheidspremie moeten doen.

Brugpensioen vanaf 50

Ook de brugpensioenregeling zorgt voor controverse. Ze spoort arbeiders aan om al op hun vijftigste te stoppen met werken, terwijl het generatiepact er net voor moest zorgen dat we lánger actief blijven. Maar door het generatiepact is General Motors wel verplicht om de oudere werknemers actief te begeleiden in hun zoektocht naar een nieuwe job. Alleen wie na 6 maanden geen job heeft gevonden, mag effectief op brugpensioen. De socialistische vakbondsafgevaardigde Rudi Kennes, zei echter hardop dat hij hoopt dat die activering mislukt. Dat schoot natuurlijk in het verkeerde keelgat bij de werkgevers, die voorstelden om het brugpensioen volledig af te schaffen. Open VLD pleit dan weer voor een generatiepact-bis, dat dit soort brugpensioenregelingen bij een herstructurering verbiedt. De vakbonden lieten al horen dat ze niet willen praten over een strenger generatiepact.

Reacties van de arbeiders

Wat vinden de arbeiders er eigenlijk zelf van? 144.000 euro lijkt een enorm bedrag, maar dat is het eigenlijk niet. Voor jonge werknemers die snel aan ander werk geraken, is de opstappremie een leuk extraatje. Maar voor oudere werknemers is het moeilijker om een nieuwe werkgever te vinden. En zo heel lang kan je niet teren op wat er na aftrek van de belastingen overblijft van de premie. Ook als je vergelijkt met wat sommige topmanagers krijgen bij ontslag, vallen de premies heel bleek uit.

De arbeiders die al vanaf 50 op brugpensioen gaan, vinden het vreselijk als hen wordt verweten dat ze van de situatie profiteren. “Wij willen heel graag werken”, zeggen ze. “Maar we worden gedwongen op non-actief gezet.”

KVK/BG