Tweetalige, gratis krant Metro bestaat 10 jaar: interview met grote baas

Iedereen die wel eens in een stad komt, kent de gratis krant Metro. Elke weekdag liggen er hoge stapels kraakverse exemplaren klaar, onder andere in trein- en metrostations. In de "blauwe" Metro lees je al het nieuws in het Nederlands. De groene versie is voor de Franstalige lezers. Pendelaars nemen de krant gretig mee, geven haar door aan vrienden en collega's of laten de krant liggen op de trein. Daar wordt ze opgepikt door een andere passagier. Zo bereikt Metro dagelijks meer dan een miljoen mensen. Metro viert in 2010 haar tiende verjaardag. Wij praatten over 10 jaar Metro met Monique Raaffels, algemeen directeur en dus de grote baas van de succeskrant. Zij was er bij van in het begin, toen de kranten nog met de hand werden uitgedeeld.

"Die beginperiode van Metro zal ik nooit vergeten, wat een avontuur", vertelt Monique Raaffels. "Nog voor de lancering kregen we de gekste verwijten naar ons hoofd geslingerd: een krant zomaar weggeven, dat zou het einde betekenen van de betalende kranten. We zouden zelfs een gevaar zijn voor de democratie! Die storm ging snel liggen, toen bleek dat Metro geen alternatief was voor de betalende krant, maar wel een aanvulling. We worden eigenlijk vooral gelezen door mensen die anders ook geen krant zouden kopen. Het was ook een hele krachttoer om elke dag mensen te vinden die de krant 's morgens konden uitdelen. We hadden nog geen contract met NMBS, dus mochten onze verdelers niet in de stations zelf komen. Soms moesten onze verdelers aan de overkant van brede, drukke banen postvatten. Toch riskeerden mensen hun leven om hun krant vast te krijgen. We hebben gelukkig al snel afspraken kunnen maken met de NMBS, zodat we de bekende displays in de stations mochten plaatsen."

Is Metro op tien jaar ook inhoudelijk geëvolueerd?
Er is natuurlijk wel wat aan gesleuteld, maar de basisformule is altijd dezelfde gebleven: een gratis krant, met kleine berichten over binnenlandse en buitenlandse actualiteit. Geen opinie, geen duiding. Onderaan een internetadres waar je meer te weten kan komen over het onderwerp. Dat principe werd al snel door andere kranten overgenomen. De laatste tijd brengen we af en toe een politiek interview, maar meestal komen de journalisten niet achter hun bureau vandaan. Daar klagen ze niet over. Metro is de perfecte leerschool voor jonge journalisten: korte berichten schrijven tegen de klok, want de deadlines zijn erg strak. Wat de journalisten bij Metro doen, is de basis van journalistiek en de perfecte start voor een mooie journalistieke carrière.

Wat brengt de toekomst? Zullen we ooit moeten betalen voor Metro?
Zeg nooit nooit, maar dat zie ik niet snel gebeuren. "Gratis" blijft de basis van ons concept. Zelfs als je maar een heel klein bedrag voor de krant zou vragen, zou dat de succesformule onderuithalen. Onze lezers zijn niet te gierig om een paar eurocenten te betalen voor een krant, maar ze hebben weinig tijd. Ook voor een klein bedrag moet je aanschuiven, geld bij elkaar zoeken, wisselgeld opbergen... Nu kan je Metro gewoon meegraaien, zonder onderbreking in de race naar het werk.

Wat is de rol van de website van Metro?
Eerlijk gezegd, onze website is tot nu toe geen succesverhaal. We hebben erin geïnvesteerd, maar we hebben de kracht van internet een beetje overschat. Of de kracht van onze papieren krant onderschat. Mensen zetten niet zomaar de stap van papier naar digitaal. We kennen nu onze plaats. We hebben niet de ambitie om een grote nieuwssite te worden, we concentreren ons op de papieren krant, dat is onze sterkte. Vanaf 2011 gooien we het over een andere boeg met onze website. De site zal dan niet langer alleen maar een nieuwssite zijn, maar wel een site waar fun en interactiviteit centraal staan.

Was het meteen de bedoeling om twee versies van de krant te maken, een Franse en een Nederlandse?
Ja, we wilden meteen de twee grote taalgroepen van België bedienen. De Franse versie is trouwens niet zomaar een vertaling van de Nederlandse, zo werkt het niet. Slechts 10 procent is vertaling. Wallonië heeft andere maatschappelijke problemen, andere bedrijven, andere politici en dus andere actualiteit dan Vlaanderen. Ook het buitenlands nieuws kan je niet zomaar vertalen: in Wallonië wordt de politiek in Frankrijk intensief gevolgd, terwijl de Vlamingen eerder de situatie in Nederland zullen volgen.

Twee talen, twee versies, dus ook twee redacties. Is de bedrijfsvloer van Metro een mini-België, met de bijbehorende communautaire spanningen?
De spanningen zijn er, maar ze zijn heel gezond en constructief. Als de cijfers van het bereik binnenlopen, vergelijken de Franstaligen en de Nederlandstaligen meteen de prestaties. Zo houden ze elkaar scherp.

Wist je dat Metro veel gebruikt wordt in de taallessen?
Dat wist ik. Metro duikt trouwens niet alleen in taallessen op, ook leraars van andere vakken nemen stapeltjes Metro's mee om in de lessen te gebruiken. Het is bijvoorbeeld heel interessant om de twee versies te vergelijken, dat kan helpen om België te begrijpen.

Hoe ziet een dag van Monique Raaffels eruit?
Mijn dag begint met de kranten door te nemen. Dat doe ik niet op kantoor, anders word ik meteen meegesleurd door de waan van de dag. Ik zoek inspirerende plekken op in de stad om de binnenlandse en buitenlandse pers te lezen. De rest van de dag verloopt heel afwisselend. Nu praat ik met jou, straks neem ik nog een sollicitatiegesprek af. Eerder vandaag heb ik met potentiële adverteerders gepraat, straks vertrek ik op weekend met onze Franstalige uitgever-partner. De "Nouveau Beaujoulais" is daar blijkbaar gearriveerd, dus mogen wij hem gaan proeven in de Ardennen. Naast algemeen directeur van Metro, ben ik ook sales director van Het Belang van Limburg en Gazet van Antwerpen. Die jobs leveren drukke dagen op, maar ik doe mijn werk echt heel graag.

Geen interview zonder anekdote. Wat is het strafste dat je in 10 jaar Metro meegemaakt hebt?
De nacht na 11 september 2001, de aanslagen van 9/11 dus, werd ik opgebeld door de drukker. Die vertelde me dat we die morgen geen krant zouden hebben. Hij drukte namelijk ook Washington Post en de bazen van die krant hadden een extra oplage besteld, Metro kon er niet meer bij. Dan ben ik natuurlijk uit mijn bed gesprongen om in te grijpen, want op zo'n historische dag geen krant hebben, kan natuurlijk niet. Na mijn donderpreek lag de Metro 's morgens netjes klaar, maar die man heeft toch een paar weken niet tegen mij durven te praten. Je weet dus nooit wat er gebeurt in dit vak. In 10 jaar Metro heb ik mijn gsm 's nachts nog nooit afgezet.

Koen Van Kelecom