Nieuwe iPad maakt digitaal lezen interessanter

Begin deze maand werd in de VS de iPad gelanceerd. De Amerikanen stonden in de rij voor het nieuwe multimediatoestel van computerfabrikant Apple. Met de iPad kan je ook door digitale kranten, boeken en magazines bladeren. De komst van de iPad zou volgens sommigen eindelijk de grote doorbraak betekenen van de e-krant en het e-boek. Voorlopig is digitaal lezen nog een marginaal fenomeen. We vroegen ons af hoe dat komt en of de iPad daar verandering in kan brengen.

Op sterven na dood
Begin jaren 90 brak het internet door bij het grote publiek. Dankzij het world wide web kon je plots dag en nacht informatie lezen op websites uit de hele wereld. Ook nieuws werd via het internet verspreid. Kranten en magazines ontwikkelden hun eigen nieuwssite en er werden webkranten en internetmagazines gelanceerd. De papieren krant werd toen voor de eerste keer op sterven na dood verklaard. Waarom zou je nog een krant kopen, als je al het nieuws zomaar van het net kan plukken?

Zonnig terras
Toch overleefde de krant de internetrevolutie. De meeste kranten hebben intussen wel een elektronische versie die je dagelijks kan downloaden op je computer. Lay-out, foto’s en tekst zijn identiek, maar toch lezen weinig mensen de e-krant. Een tekst op een computerscherm lezen is namelijk veel vermoeiender dan een tekst lezen op papier. De computer is natuurlijk ook veel minder gezellig aan de ontbijttafel en je kan hem moeilijker meenemen op de trein, op café of in de tuin. Dat kan je met een draagbare computer wel, maar op een zonnig terras je e-krant lezen zit er niet in: bij vol daglicht is het scherm één grote spiegel! Bovendien gaat de batterij van een laptop niet lang mee en duurt het even voor je laptop is opgestart. Je kunt dus niet meteen beginnen met lezen.

E-reader
Om alle hindernissen van het e-lezen weg te nemen, ontwikkelden de elektronicaproducenten de e-reader. De toestellen zijn uitgerust met eInk-technologie ("elektronische inkt"), die voor een optimaal leescomfort zorgt. Het scherm zit vol minuscule capsules die met olie gevuld werden. De capsules kunnen door een elektrische spanning zwart of wit worden gemaakt, zodat ze letters vormen. Het scherm van de e-reader geeft zelf geen licht, zodat je ogen niet pijn doen als je er lang naar staart. De e-reader verbruikt enkel energie als je een pagina omslaat. Daardoor kan je dagenlang door de e-kranten en de e-boeken bladeren, zonder dat je de batterij moet opladen. Bovendien zijn de e-readers heel licht en liggen ze goed in de hand. Grote onlineboekenwinkels als amazon.com en bol.com bieden duizenden titels aan. Bij ons zijn e-readers nog een curiosum, maar in de VS en in Japan worden heel veel elektronische boeken, kranten en stripalbums voor de e-reader verkocht. Ook in Nederland is de e-reader aan een opmars bezig.

Een stap terug in de tijd
De e-reader lijkt dus wel zijn weg naar een bepaald publiek te vinden. Maar of we massaal een e-reader gaan aanschaffen, valt te betwijfelen. Daarvoor is de e-reader te ouderwets. Surfen, e-mailen, filmpjes en zelfs kleurenfoto’s zijn moeilijk of onmogelijk op de e-reader en dat voelt toch aan als een stap terug in de tijd. De iPad en andere tabletcomputers zijn natuurlijk wel hypermodern. De iPad en zijn soortgenoten zijn toestellen die wat groter zijn dan de smartphones (gsm’s waarmee je op het internet kan surfen en e-mailen), maar ze zijn wel een stuk kleiner en lichter dan draagbare computers. Je kan ermee surfen, e-mailen, filmpjes kijken, muziek beluisteren en nog veel meer. Je bedient ze door het scherm aan te raken. In de iPad zit ook een e-reader ingebouwd: via de elektronische boekenwinkel van Apple, iBooks, kan je elektronische boeken op je iPad zetten. De afmetingen van het scherm en de speciale schermtechnologie zorgen voor voldoende leescomfort. De iPad is nu nog een exclusief gadget, maar volgens veel specialisten zullen tabletcomputers snel doorbreken bij het grote publiek.

Ontbijttafel
Betekent de iPad dan eindelijk de definitieve doodsteek voor papieren kranten en boeken? Zullen we in de nabije toekomst enkel nog boeken en kranten lezen op onze tabletcomputer? Zal er op de ontbijttafel binnenkort een tabletcomputer liggen in plaats van een krant? Als de iPad effectief een succes wordt, zullen heel wat mensen overschakelen naar elektronisch lezen. Toch zullen de papieren kranten en boeken niet verdwijnen. Zelfs bij de generatie die opgegroeid is met de computer en het internet, is een grote groep mensen nog steeds gehecht aan de geur en het geluid van het papier van de krant of het boek. Voor velen betekent een boek of een krant lezen toch ook een vlucht uit de realiteit, je even afsluiten van de wereld. Daarom zullen elektronische apparaten nooit de volledige leeservaring en de gezelligheid van de papieren krant evenaren. Wij denken dan ook dat je de iPad op heel wat ontbijttafels zal vinden, maar meestal zal de papieren krant er gewoon naast liggen.

Lees ook:
De iPad als eReader
Het e-boek in België

Oefening woordenschat over multimedia

Koen Van Kelecom