'Woord van het Jaar 2011': meer uitleg bij elk genomineerd woord

Het einde van 2011 is in zicht. Naar jaarlijkse traditie gaat woordenboekmaker Van Dale op zoek naar het opvallendste nieuwe woord van het jaar. Op de website van "Woord van het Jaar 2011" staan 10 nieuwe woorden die genomineerd zijn voor de titel. Op de website staat ook de betekenis van de nieuwe woorden. Bij ons krijg je wat meer uitleg bij de woorden. We vertellen ook waar het nieuwe woord precies vandaan komt.

Bakfietsvlaming
Het originele woord is eigenlijk bakfietsouder. De stand-upcomedian Nigel Williams gebruikte het woord voor het eerst. Hij ergerde zich aan de mama's en papa's met hun dure bakfietsen in de hippe Antwerpse wijk Zurenborg, die "de mond vol hebben van multiculturaliteit en verdraagzaamheid, maar hun kinderen heel bewust naar een blanke school sturen". N-VA-politicus Bart De Wever pikte de term op in een van zijn columns in de kranten. Meteen werd bakfietsvlaming een denigrerend woord voor hippe, rijke Vlamingen, die zich progressief ("links") voordoen, maar eigenlijk conservatief ("rechts") handelen.

Frietrevolutie
De federale verkiezingen vonden plaats in 2010, maar waren ook nog in 2011 de rode draad doorheen de Belgische politiek. De aanslepende onderhandelingen lokten heel wat burgerprotest en verontwaardiging uit. De frietrevolutie was een protestbeweging die ons nationaal gastronomisch symbool, de frieten, als mascotte gebruikte. De organisatoren deelden onder andere gratis frieten uit in de studentensteden Leuven, Gent en Louvain-La-Neuve.

Knuffeldiefstal
De knuffeldiefstal is een nieuwe vorm van criminaliteit: de dieven, meestal vrouwen, vragen de weg aan nietsvermoedende mensen op straat. Als de voorbijgangers dan de weg uitleggen, krijgen ze als dank een knuffel. Intussen stelen de vrouwen stiekem hun sieraden.

Heen-en-weerkind
Een heen-en-weerkind is een kind van gescheiden ouders. De ene week woont het kind bij de ene ouder en de andere week slaapt het bij de andere ouder. Het kind heeft op die manier twee levens. Sommige ouders sturen hun kinderen zelfs naar twee verschillende scholen.

Lazarusformatie
Lazarus is een Bijbelse figuur: Jezus heeft hem uit de dood weer opgewekt. Lazarus is het symbool geworden van dingen die moeizaam ("met vallen en opstaan") verlopen. Denk ook aan iemand die heel dronken is en veel moeite heeft om rechtop te blijven: die heeft zich "lazarus" gedronken. Ook de regeringsvorming ging bijzonder moeizaam, daarom hadden de journalisten het over een lazarusformatie.

Letsen
Letsen staat voor "Local Exchange and Trading System". Het is zeer lokale handel, met een eigen muntsysteem. Je kan goederen en diensten aanbieden, waar je punten voor in de plaats krijgt. Met die ruilpunten kan je dan weer andere zaken kopen. Je maait bijvoorbeeld het gras van je buurman en krijgt daar een aantal punten voor. Met die punten kan je dan bij de buurvrouw aankloppen met de vraag of ze voor jou een taart wil bakken. Het systeem bestaat al lang, maar nu het crisis is, gebruiken meer en meer mensen het.

Overzomeren
Overwinteren betekent levend de winter doorkomen. Vooral de dieren in de vrije natuur hebben alle moeite om te overleven in de winter. Het woord overzomeren dook op toen de politici beslisten om de vorming van de regering uit te stellen tot na de zomer. De regering van lopende zaken, met Yves Leterme als ontslagnemende premier, moest België maar door de zomer loodsen.

Stoeproken
In 2011 werd het algemene rookverbod in de horeca ingevoerd. Cafés en restaurants die geen terras hebben, zetten de asbak op de stoep. Daar kunnen de stoeprokers van hun sigaret genieten.

Vettaks
In Denemarken voerde de overheid een belasting in op vetrijk, ongezond voedsel. De nieuwe taks moet de Denen motiveren om gezonder te eten. Volgens sommmigen is het een slimme en moedige maatregel, anderen vinden het een betuttelende en asociale taks.

Vlinderakkoord
Elio Di Rupo, formateur en binnenkort premier van België, draagt geen stropdas, maar wel een vlinderdas. Hij droeg het strikje natuurlijk ook toen hij het langverwachte akkoord over de staatshervorming presenteerde. Daarom kreeg het nieuwe akkoord de naam vlinderakkoord.

Stemmen voor het Woord van het Jaar 2011
Woord van het Jaar 2011 in Nederland

Update 29/12: stoeproken is Woord van het Jaar 2011 in Vlaanderen.

KVK