Interview: Tamer, Egyptenaar in België, analyseert de revolutie in zijn thuisland

De hele wereld kijkt naar de revolutie in de Arabische landen. Eerst viel het regime van Ben Ali in Tunesië en daarna volgde Egypte. President Mubarak bleek niet onaantastbaar en moest vertrekken. Het leger nam de macht over en moet nu de democratie installeren. Taalblad.be ging op bezoek bij Tamer Zewil, een Egyptenaar die in Maaseik woont en die de gebeurtenissen in Egypte op de voet volgt.

Tamer woont samen met zijn Nederlandse vriendin in een moderne flat iets buiten het centrum van Maaseik. Zijn lerares Nederlands wees hem op de oproep op taalblad.be, waarin we Egyptenaren zochten die ons iets meer konden vertellen over de revolutie. Al snel blijkt dat we met Tamer de juiste man gevonden hebben. Hij vertelt met enthousiasme, bezieling en trots over de gebeurtenissen in Egypte. Toch kan hij de politieke situatie in zijn land ook helder uitleggen en haarscherp analyseren. Hij spreekt al een aardig mondje Nederlands, maar de complexe toestand in zijn thuisland legt hij ons uit in het Engels.

Wat brengt een 28-jarige Egyptenaar in Maaseik?
Tamer: "De liefde. Mijn vriendin woonde hier! Mijn familie organiseert snorkeltrips in Alexandrië. Zij was een van de passagiers aan boord van onze boten. Het klikte tussen ons, we bleven in contact via e-mail en later kwam ze nog terug naar Egypte. Daarna ben ik haar gevolgd naar hier. Ze werkt in Sittard, net over de grens met Nederland. Intussen leer ik Nederlands, probeer ik mijn visum in orde te krijgen en wil ik mijn rijbewijs halen. Als dat allemaal lukt, zal ik op zoek gaan naar werk. Ik heb een diploma vertaler Russisch-Arabisch."

Heb je de volksopstand in Egypte gevolgd?
Tamer: "Jazeker. Ik volgde alles uur na uur op Facebook, en ik zat aan de televisie gekluisterd. We hebben satelliet: ik zapte constant tussen BBC, Al Jazeera, CNN en andere nieuwszenders, op zoek naar het laatste nieuws. We kunnen ook beelden van de Egyptische staatstelevisie ontvangen, maar die vertelde natuurlijk alleen maar leugens tijdens de opstanden."

Ben je ongerust geweest over je familie?
Tamer: "De toestand werd heel gevaarlijk toen het regime de gevangenisdeuren opengooide en wapens gaf aan de ontsnapte gevangenen. Het was een wanhoopspoging van Mubarak om angst en paniek te zaaien bij het verzet. Mijn mama wou me geruststellen via Skype, maar op de achtergrond hoorde ik een noodoproep uit de megafoon van de moskee galmen. Iedereen moest heel voorzichtig zijn, want het was heel gevaarlijk. Dat waren héél moeilijke momenten. Een vriend van mij woont in Caïro en zat dus midden in de soms gewelddadige actie. Maar mijn familie en mijn vrienden zijn ongedeerd en nu is het weer rustig in de straten."

Uiteindelijk is de dictator Mubarak gevallen. Had je dat ooit durven dromen?
Tamer: "Dat is echt onvoorstelbaar, niemand kon dat voorspellen. Mubarak is al 30 jaar aan de macht, ik heb nooit een andere president gekend. Ik had geen idee dat we ooit van hem verlost zouden geraken. In het Westen had hij een vredelievend en gematigd imago, maar voor Egypte was hij echt een ramp. Alles stond in het teken van zelfverrijking en hij deed er alles aan om zijn bewind in stand te houden. Ik kan een hele middag voorbeelden geven van zijn slecht beleid, op alle vlakken: economie, gezondheid, werkgelegenheid, landbouw. Hij hield gewoon geen rekening met het Egyptische volk. Hij leverde goedkoper gas aan Israël dan aan zijn eigen bevolking! Hij hanteerde de tactiek van "verdeel en heers": de aanslag op de christenen op nieuwjaarsdag, was een actie van Mubarak zelf. Hij wou zo christenen en moslims tegen elkaar opzetten. Hij zou dan zijn ijzeren hand nog eens kunnen tonen en zo zijn positie voor de verkiezingen in september verstevigen. De verkiezingen verliepen trouwens nooit eerlijk. Het was de politie die de stemmen telde, zijn eigen aanhangers dus. Natuurlijk haalde hij zo monsterscores van meer dan 80 procent."

Waarom brak het protest net nu uit?
Tamer: "Toen bleek dat Mubaraks zoon werd klaargestoomd om hem op te volgen, sloeg de angst om in woede. Dertig jaar het systeem-Mubarak is meer dan genoeg. Langer mocht het echt niet duren."

Wat moet er nu gebeuren?
Tamer: "Het leger heeft nu de macht. De legerleiding moet de rust herstellen, de economie terug op gang trekken en Egypte naar vrije verkiezingen leiden. Eigenlijk is de val van Mubarak maar de eerste stap. Nu moet zijn systeem nog ontmanteld worden, de wetten moeten veranderen, er moeten vrije verkiezingen komen en er moet een regering gevormd worden. De weg is nog lang, het leger moet zijn tijd nemen. De legerleiding weet nu wel dat ze naar het volk moet luisteren. Als er aan de vrijheid van de Egyptenaren geraakt wordt, dan breekt de opstand meteen weer los."

Wat zal er met Mubarak gebeuren?
Tamer: "Hij zit nu in zijn zwaar bewaakt luxedomein in Sharm-el-Sheik. Hij is ziek en oud, maar dat betekent niet dat zijn wandaden ongestraft moeten blijven. Eerst en vooral moeten zijn geld en zijn bezittingen, die hij onterecht vergaard heeft, terugvloeien naar de staat."

Het toerisme in Egypte ligt plat. Is dat geen ramp voor je familie?
Tamer: "Financieel heeft de revolutie mijn familie geplunderd. We kunnen het huurgeld voor de boten niet meer betalen en we moeten ons personeel ontslaan. Net als alle Egyptenaren hebben we een prijs moeten betalen voor onze vrijheid, maar toch zijn we heel blij. Vrijheid is tenslotte onbetaalbaar."

Koen Van Kelecom